Jak zwycięzcy budują wynik indeksu? Przypadek XTB i mWIG40TR

W ostatnim czasie o spółce XTB jest wyjątkowo głośno. Rekordowe wyniki finansowe przełożyły się na wzrost zainteresowania inwestorów, a kurs akcji znalazł się na historycznie wysokich poziomach. Dlaczego nad historią pojedynczej spółki pochyla się podmiot specjalizujący się w inwestowaniu indeksowym? Czyżby odezwały się niespełnione marzenia o aktywnym zarządzaniu?

Nic z tych rzeczy. Historia XTB jest bowiem bardzo dobrym przykładem jednej z istotnych właściwości indeksu mWIG40TR: możliwości uczestniczenia we wzroście spółek, które z relatywnie niewielkich składników indeksu stają się jego liderami.

Jak wyglądało to w przypadku XTB?

Spółka dołączyła do indeksu mWIG40TR we wrześniu 2020 roku. Początkowo jej udział
w indeksie wynosił około 1,2%.

Co istotne, na GPW funkcjonował już wówczas BETA ETF mWIG40TR, którego aktywa wynosiły około 115 mln zł. Oznaczało to, że ekspozycja funduszu na akcje XTB miała początkowo wartość około 1,4 mln zł.

W kolejnych latach XTB przeszło bardzo dynamiczną drogę, istotnie zwiększając skalę działalności, przychody oraz zyski. Rozwój biznesu znalazł odzwierciedlenie w wycenie giełdowej spółki, a wraz ze wzrostem jej kapitalizacji zwiększało się również znaczenie XTB w indeksie mWIG40TR.

Obecnie udział spółki w indeksie wynosi około 8,1%. Jednocześnie istotnie wzrosła nominalna wartość ekspozycji BETA ETF mWIG40TR na XTB. Przy aktywach funduszu na poziomie około 885 mln zł wartość akcji XTB znajdujących się w portfelu wynosi około 72 mln zł.

W ostatnim czasie dość głośno o spółce XTB z tytułu rekordowych wyników, które przyczyniły się do aktywacji popytu na akcje, który spowodował notowanie spółki na rekordowych poziomach. Dlaczego nad tą informacją pochyla się podmiot specjalizujący się w indeksowym inwestowaniu? Czyżby niespełnione marzenia o byciu aktywnym zarządzającym się uaktywniły?

Otóż nie poruszamy ten temat, gdyż obecna historia spółki XTB świetnie pokazuje metodologiczne właściwości indeksu mWIG40TR. Jedną z tych właściwości jest ekspozycja na ponadprzeciętny wzrost spółek od małej do dużej.

Rosnący udział XTB w indeksie był przede wszystkim konsekwencją bardzo silnego wzrostu kursu akcji spółki. Od września 2020 roku do sierpnia 2026 roku XTB osiągnęło stopę zwrotu przekraczającą 1535%. Spośród spółek należących w tym okresie do mWIG40TR był to najwyższy wynik.

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Bloomberg. W indeksie mWIG40TR w okresie od września 2020 do sierpnia 2026 notowanych było 69 spółek. Prezentowane stopy zwrotu są od września 2020 do sierpnia 2026 albo do daty opuszczenia indeksu mWIG40TR przez spółkę.

Czy oznacza to, że XTB miało największy wpływ na wzrost indeksu mWIG40TR w analizowanym okresie? Niekoniecznie.

Sama stopa zwrotu spółki nie przesądza bowiem o jej wpływie na wynik całego indeksu. Drugim kluczowym czynnikiem jest waga, jaką dana spółka posiadała w indeksie
w poszczególnych okresach.

XTB znacząco zwiększyło swój udział w mWIG40TR, jednak jego średnia waga w całym analizowanym okresie wynosiła około 3,0%. Dla porównania ING Bank Śląski posiadał przeciętnie ponad trzykrotnie większy udział w indeksie. Jednocześnie jego akcje osiągnęływ analizowanym okresie stopę zwrotu na poziomie około 348%.

Połączenie wysokiej stopy zwrotu z dużą wagą sprawiło, że to właśnie ING Bank Śląski znalazł się na pierwszym miejscu pod względem pozytywnego wpływu na wynik mWIG40TR. Sam indeks wzrósł w analizowanym okresie o ponad 259%.

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Bloomberg. Przykładowa interpretacja. Spółka XTB w okresie od września 2020 do sierpnia 2026 wypracowała stopę zwrotu na poziomie 1535% co przy średnim udziale w tym okresie na poziomie 2.98% przyczyniło się do pozytywnej kontrybucji dla indeksu mWIG40TR na poziomie 21,82 p.p. Indeks mWIG40TR w badanym okresie wzrósł o 259%.

Indeks nie musi wybierać zwycięzców. Musi pozwolić im rosnąć

Historia XTB dobrze ilustruje jedną z najważniejszych cech konstrukcji indeksu mWIG40TR: zwycięzcy mogą wraz ze wzrostem swojej wartości zyskiwać coraz większe znaczenie w portfelu indeksowym.

Od początku kalkulacji indeksu, czyli od 31 grudnia 2009 roku, w jego skład wchodziły łącznie 134 spółki. Oczywiście nie wszystkie okazały się udanymi inwestycjami. Proporcja spółek, które podczas obecności w indeksie osiągnęły dodatnią stopę zwrotu, do tych, które zakończyły ten okres ze stratą, jest zbliżona do 50/50.

To ważna obserwacja.

Dobre wyniki indeksu nie wymagają bowiem, aby większość jego składników była spektakularnymi inwestycjami. Kluczowe znaczenie może mieć relatywnie niewielka grupa „zwycięzców”, których ponadprzeciętne stopy zwrotu z czasem coraz mocniej wpływają na wynik całego indeksu.

Od 31 grudnia 2009 roku mWIG40TR osiągnął stopę zwrotu na poziomie około 625%, co odpowiada średniorocznej stopie zwrotu rzędu 12,7%. Wynik ten pokazuje, że segment średnich polskich spółek może być interesującym źródłem długoterminowego wzrostu i pod względem historycznej stopy zwrotu może być porównywany również z popularnymi indeksami rynków zagranicznych, takimi jak S&P 500.

Indeks zamiast poszukiwania zwycięzców

Powyższe dane prowadzą do jeszcze jednego istotnego wniosku. Statystycznie bardzo trudno jest z wyprzedzeniem wskazać spółki, które w kolejnych latach okażą się giełdowymi zwycięzcami. A nawet jeśli uda nam się je trafnie wytypować, inwestowanie w pojedyncze spółki wymaga pozostania aktywnym inwestorem – śledzenia wyników, otoczenia biznesowego, wyceny oraz oceny, czy pierwotna teza inwestycyjna pozostaje aktualna. Pasywne podejście do pojedynczej spółki niesie zupełnie inne ryzyko niż pasywne inwestowanie w szeroki indeks.

W podejściu indeksowym działa natomiast swoisty mechanizm samooczyszczania i ekspozycji na wzrost: spółki tracące na znaczeniu zmniejszają swój udział lub z czasem opuszczają indeks, podczas gdy giełdowi zwycięzcy mogą wraz ze wzrostem kapitalizacji zwiększać swoją wagę i wpływ na jego wynik. Inwestor nie musi przy tym z góry wiedzieć, która z kilkudziesięciu spółek okaże się kolejnym XTB.

To szczególnie ważna obserwacja dla osób, które chcą efektywnie budować część swojego majątku na rynku kapitałowym, ale nie chcą, aby inwestowanie na giełdzie stało się ich podstawowym zajęciem lub czasochłonną częścią życia. Indeks nie gwarantuje sukcesu i nie eliminuje ryzyka, ale pozwala uczestniczyć we wzroście przyszłych zwycięzców bez konieczności ich wcześniejszego wskazywania.

Nota prawna: Materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej ani zachęty do nabycia lub zbycia instrumentów finansowych. Przedstawione wyniki historyczne nie stanowią gwarancji przyszłych wyników. Inwestowanie wiąże się z ryzykiem utraty części lub całości zainwestowanego kapitału. Przed podjęciem decyzji inwestycyjnej należy zapoznać się z dokumentacją właściwego instrumentu finansowego.